I- Đọc – tìm hiểu.
1.Tác giả, tác phẩm
a) Tác giả:
+ NBK 1491 –1585. Quê ở làng Trung Am- nay thuộc xã Lý Học- Vĩnh Bảo- Hải Phòng.
+Quá trình trưởng thành: Đỗ trạng nguyên năm 535, làm quan dưới triều Mạc (1535), sống thẳng thắn, cương trực, từng dâng sớ chém 18 lộng thần nhưng không được nhà vua chấp nhận, ông cáo quan về quê, lập am Bạch Vân dạy học. Ông được đời suy tôn là Tuyết Giàng phu tử. Ông được nhà Mạc phong tước “Trình quốc công” .Trong dân gian vẫn gọi ông là Trạng Trình vì ông có nói nhiều việc đời thành sự thật.
+Sự nghiệp văn chương: Để lại 700 bài thơ chữ Hán trong “Bạch Vân am thi tập” và 170 bài thơ chữ Nôm trong “Bạch Vân quốc ngữ thi tập ”.
+ Nội dung thơ NBK mang đậm chất triết lý, giáo huấn, ngợi ca chí của kẻ sĩ, thú thanh nhàn, đồng thời phê phán thói đời đen bạc trong XH.
b) Văn bản ( tác phẩm).
- Vị trí trong “Bạch Vân quốc ngữ thi tập ”
- Bố cục: 2-4-2.
- Chủ đề: Bài thơ thể hiện quan niệm sống nhàn tản: Không vất vả, không quan tâm tới XH, chỉ lo an nhàn của bản thân, hoà hợp với tự nhiên, lánh xa quyền quý để giữ cốt cách thanh cao.
II- Đọc – Hiểu.
1. Hai câu đầu:
- Quan niệm về cuộc sống nhàn tản. Đó là sống không vất vả, cực nhọc. Nhịp điệu 2-2-1-2 ở câu đầu diễn tả trạng thái ung dung trong những việc hàng ngày, lao động, vui chơi.Ba chữ “một” trong câu thơ để thấy nhu cầu cuộc sống của tác giả chẳng có gì cao sang, thật khiêm tốn, bình dị. (tất cả đã sẵn sàng)
- Hai tiếng “thơ thẩn” gợi ra trạng thái thảnh thơi của con người. Đó là một con người vô sự trong lòng không bận chút cơ mưu, tự dục. “Dầu ai vui thú nào” thể hiện không bận tâm tới lối sống bon chen. Chạy đua với danh lợi. Khẳng định lối sống của mình đã chọn. Đó là lối sống không vất vả, không cực nhọc.
2. Bốn câu tiếp.
- Thể hiện sự không quan tâm tới XH chỉ lo an nhàn của bản thân, sống hoà hợp với tự nhiên.
- Hai tiếng “ta dại, người khôn” khẳng định phương châm sống của tác giả pha chút mỉa mai với người khác. Ta dại nghĩa là ta ngu dại. Đây là ngu dại của bậc đại trí, người xưa có câu “ Đại trí như ngu” . Nghĩa là người có trí lớn thường không khoe khoang, bề ngoài xem rất vụng về, dại dột. Cho nên khi nói “dại” cũng là thể hiện nhà thơ rất kiêu ngạo với cuộc đời.
+ “Tìm nơi vắng vẻ” không phải là xa lánh cuộc đời mà là tìm nơi mình thích thú được sống thoải mái an nhàn .
+ “Chốn lao xao”: là chốn vụ lợi giành giật lẫn nhau. Rõ ràng NBK chó cách sống nhàn nhã là xa lánh không quan tâm đến XH, chỉ quan tâm đến bản thân. Đặc biệt hoà nhập với thiên nhiên .
“ Thu ăn …tắm ao”
Nhịp thơ của hai câu là 1-3-1-2, nhịp 1 nhấn mạnh các mùa trong năm, ăn tắm đều thích thú, mùa nào thức ấy, cách sống hoà hợp với tự nhiên.
- Măng, trúc, giá, hồ sen, ao tất cả đều rất gần gũi với C/s lao động đời thường. Đó là c/s quê mùa, chất phác, sinh hoạt rất quê mùa, đạm bạc. Cho dù sinh hoạt ấy còn khổ cực, thiếu thốn nhưng đó là thú nhàn, là c/s hoà hợp với tự nhiên của con người. Từ c/s nhàn tản ấy đã toả sáng nhân cách.
3.Hai câu thơ cuối.
Hai câu cuối mượn điển tích xưa song tính chất bi quan của điển tích mờ đi mà nổi lên ý nghĩa coi thường phú quý. Lại một lần nữa NBK đã tìm lối sống cho riêng mình.
III- Củng cố:
HS nhắc lại phần ghi nhớ trong SGK.
IV-Dặn dò.
Về nhà học và soạn bài Độc Ti ểu Thanh ký.
Tải Game miễn phí
Tải game miễn phí
Trang chủ
